Każdy element wyposażenia budynku, w tym także dachu, wymaga specjalnego traktowania. Nie inaczej jest w przypadku rozwiązania, jakim jest gont bitumiczny. Jaki wykonać montaż takiego typu pokrycia, o czym pamiętać i czym tak naprawdę jest tego typu gont?
Wprowadzenie do gontów bitumicznych
Warto zacząć od wyjaśnienia, czym jest gont bitumiczny. Jak już zostało wspomniane, to materiał stosowany do wykańczania dachów. Nazywany jest także dachówką bitumiczną i jest zbliżony w formie do papy termozgrzewalnej. Wykonuje się go z asfaltów przemysłowego lub modyfikowanego, a jego budowa jest dość prosta: obejmuje rdzeń lub osnowę wykonywaną z włókna szklanego oraz warstwę wierzchnią ze specjalnej posypki mineralnej lub metalowej folii. Włókno szklane w produkcji gontu ma za zadanie zwiększyć jego trwałość, natomiast wierzch z posypki czy folii nadaje gontom kolor i konkretne właściwości takie jak odporność przeciwpożarowa czy izolacja akustyczna. Dzięki warstwie wierzchniej gont zyskuje też konkretną strukturę czy wykończenie. Wysokiej jakości gont bitumiczny może wyglądać jak droższe pokrycia dachowe, na przykład jak klasyczna dachówka, więc warto się nad nim zastanowić, planując redukcję kosztów budowy.
Powodem, dla którego warto to zrobić, jest też jego niezawodność. To wyjątkowo lekkie pokrycie, które przy tym jest bardzo elastyczne i odporne na warunki atmosferyczne. Sprawia to, że wypada znacznie lepiej w porównaniu do droższej dachówki, a nie odbiega od niej znacząco wyglądem (jeśli montaż zostanie odpowiednio wykonany). Mnogość form, kształtów i kolorów pozwala dostosować to rozwiązanie do każdego budynku.
Gont bitumiczny – jak kłaść?
Gont bitumiczny to rozwiązanie, które nadaje się zarówno do nowych, jak i do remontu starych pokryć dachowych. Zawsze kluczowe przy montażu jest przygotowanie odpowiedniego, szczelnego poszycia. W przypadku tej drugiej opcji konieczne jest tylko sprawdzenie, czy poszycie jest prawidłowo wykonane i dobrze podparte. Powinny to być połacie, które wytrzymają wystarczającą ilość gwoździ o odpowiedniej, dopasowanej do gontów długości. W przypadku nowych dachów najlepszym krokiem będzie wykonanie podłoża z pełnego deskowania, płyt OSB lub MDF. Trzeba je przygotować, konieczne odpowiednio impregnując. Połać musi być też równa i wytrzymała.
Montaż gontów bitumicznych nie wymaga ciężkich narzędzi i specjalnych sprzętów. Poleca się je do dachów o kącie nachylenia co najmniej 12 stopni.
Gont bitumiczny – montaż krok po kroku
Ogromną zaletą gonu bitumicznego jest także to, że jest to rozwiązanie szybkie w montażu. Dzięki temu, że jest produkowany w arkuszach, zdecydowanie szybciej się go kładzie niż drobne dachówki.
Przed montażem warto przechowywać gonty w dobrze wentylowanym, zadaszonym miejscu. Paczki gontów zawsze należy kłaść poziomo w stosy, podczas instalacji również nie wolno wyginać ich na kalenicy.
Podczas prac ważna jest pogoda. Najlepiej wykonywać montaż przy odpowiednich warunkach atmosferycznych: nie powinien padać deszcz i najlepiej gdy będzie więcej niż 5°C. Poszycie powinno być bowiem chronione przed zamoknięciem i zawilgoceniem: niektórzy polecają stosowanie wentylacji kalenicowej podczas wykonywania prac.
Mocowanie gontów bitumicznych
W procesie montażu gontów bitumicznych szczególnie istotne jest zastosowanie odpowiednich elementów mocujących. Szczególnie ważne są gwoździe: najlepiej by były ocynkowane, miały długość minimum 2,4 mm i główki o średnicy przynajmniej 9 mm. Nie bez znaczenia są też zszywki, które będą używane do wbijania w poszycie dachu lub do przebijania go na wylot. Najlepiej by miały minimalną szerokość 22 mm i długość, która pozwoli na wbijanie w materiał na głębokość 20 mm. Każdy z wymienionych elementów powinien być odporny na korozję.
Układanie gontu
Układanie gontów nie jest zbyt trudnym zadaniem, nie wymaga też wielu specjalnych narzędzi. Montaż ułatwią pionowe i poziome linie pomocnicze, a samo układanie powinno odbywać się od okapu (dołu) do kalenicy (góry).
Łączniki gontów bitumicznych muszą znajdować się w obszarze gontów, który mają za zadanie przymocować. Ich powierzchnia ma wysoką odporność na rozrywanie, ma też dodatkową warstwę kleju, co pozwala na zwiększenie uszczelnienia, a także specjalną wytrzymałą folię, która szczelnie łączy wszystkie warstwy gontu. Pod folią znajduje się klej, który w pełni aktywuje się w temperaturze 20°C, więc jeśli montaż gontów bitumicznych wykonuje się w niższej temperaturze, zrywa się folię, by elementy szybciej się wulkanizowały.
Gonty bitumiczne układa się tak, by przesunięcie między pasami wynosiło 16,5 cm. Powinny być kładzione na omówionej wcześniej, dobrze przygotowanej i osuszonej połaci dachowej od dołu dachu i rzędami do góry.
Montaż zaczyna się zawsze od pasa początkowego, który można wykonać z gontów przyciętych na szerokość ok. 14 cm lub z gontów przyciętych od 1 do 2 cm poniżej warstwy kleju. Z pierwszego paska gontu trzeba przyciąć ok. 16 cm, by uzyskać przesunięcie między pierwszym paskiem pasa startowego, a pierwszym pasem pasa właściwego. Później tworzy się kolejne warstwy.
Każdy gont pasa początkowego mocuje się pięcioma łącznikami, które umieszcza się w odległości 2-3 cm od krawędzi okapu. Gdy nie korzysta się z krawędziowych okapników, gonty bitumiczne muszą wystawać na co najmniej 1 cm, ale nie więcej niż 2,5 cm poza boczną krawędź dachu. Taki montaż daje najlepszy i najbardziej szczelny efekt.
Potem przychodzi czas na montaż kolejnych pasów: pierwszy z nich nakłada się, zaczynając od całego gontu i układając go równo z pasem początkowym. Następne montuje się analogicznie w taki sposób, by gonty przykrywały łączniki.
Montaż drugiego pasa wykonuje się, obcinając z lewej strony gontu kawałek o długości mniej więcej 16,5 cm. Pozostałą część przykłada się na elemencie pasa pierwszego, wyrównując ją do jego krawędzi i pozostawiając wystający fragment o szerokości ok. 14 cm.
Trzeci pas trzeba zamontować, obcinając kawałek o długości ok. 33 cm. Pozostałą część kładzie się na pasie drugim, wyrównując do jego krawędzi i pozostawiając wystającą część o takiej długości jak ostatnio, czyli ok. 14 cm.
Montaż kolejnego, czwartego pasa to kolejne cięcie, tym razem o długości 49,5 cm. Pozostałą część gontu kładzie się nad oraz powyżej trzeciego pasa, wyrównując do krawędzi i ponownie zostawiając wystającą część o szerokości ok. 14 cm.
W przypadku piątego pasa tnie się dalej: cięcie wynosi już ok. 66 cm. Kolejną część kładzie się nad i powyżej czwartego pasa, wyrównuje do krawędzi i pozostawia wystającą część o stałej szerokości ok. 14 cm.
Przyszedł czas na szósty pas, gdzie obcina się część o długości 82,5 cm. Pozostała część, tak jak wcześniej, mocowana jest nad i powyżej piątego pasa, tak żeby pozostawić część o szerokości ok. 14 cm. Następne kroki wykonuje się w analogicznej kolejności - powraca się więc do wskazówek od pasa pierwszego do pasa szóstego, za każdym razem trwale i mocno mocując gonty.
Montaż kalenicy
Niezbędne jest też mocowanie kalenicy z gąsiorów i zamontowanie jej. Gąsiory można wykonać samodzielnie, wycinając z gontów bitumicznych odpowiednie kształty lub kupując gotowe. Kalenicę montuje się, zaczynając od kierunku odwrotnego niż kierunek wiatru, a jeśli dach zawiera wywietrzniki, to trzeba je podkleić i zastosować dłuższe gwoździe.
Obróbka detali dachowych – dopracowane pokrycie dachowe
Zamontowanie gontów i kalenicy to wciąż nie koniec - trzeba też zająć się detalami. W zależności od kształtu dachu czy jego konstrukcji trzeba dostosować specjalne element i dokonać ich obróbki wokół okien dachowych, kominów czy lukarn. W tym zadaniu może na pewno specjalista dekarz, który dokładnie przytnie elementy: w ten sposób będzie to trwale i szczelnie wykonane, montaż będzie trwały i nie pojawią się też żadne zawilgocenia czy szczeliny. Współgrające z dachem z gontu detale będą się też dobrze komponować z dachem i dobrze go trzymać.
Gont bitumiczny – wykańczanie gontów oraz ich zabezpieczanie
Na sam koniec pracy wykonuje się wykończenie i zabezpieczenie gontów bitumicznych. Stosuje się w tym celu kapy lub gwoździe dekarskie, które utrzymują pokrycie na dachu nawet w ekstremalnych warunkach atmosferycznych. Końce gontów muszą być bowiem zabezpieczone przed wilgocią i wiatrem, co znacząco przedłuży ich trwałość i atrakcyjny wygląd. Odpowiednio wykonane zabezpieczenie to gwarancja pięknego dachu przez wiele lat.
Narzędzia, które pomogą Ci położyć gont
Układanie gontów bitumicznych nie ma już tajemnic. Zanim jednak zaczną się prace, warto przygotować sobie narzędzia, które pomogą w możliwe najszybszym postępie prac montażowych. Dobrym pomysłem jest umieszczenie ich na swojej liście zakupów.
Jednym z kluczowych elementów będą ocynkowane gwoździe dekarskie, które stosuje się do mocowania pokrycia dachowego. Wbija się je za pomocą specjalnego młotka dekarskiego, w który też warto się wyposażyć. Przyda się on również do podważania i usuwania starych elementów mocowania. Równie dobrze sprawdzi się w tej roli gwoździarka.
Do dokonania niezbędnych pomiarów warto mieć miarkę, a do wyznaczania linii kładzenia gontów najlepsze będą sznurek murarski i markery budowlane. Do przycinania gontów przyda się nożyk do tapet, a klej bitumiczny wesprze montaż różnego typu mocowań.
Oprócz narzędzi przydatne będą też oczywiście materiały. Gont bitumiczny będzie potrzebny bez wątpienia, ale oprócz niego trzeba przygotować deski, płyty OSB lub/i MFP. Mogą przydać się też wodoodporne płyty wiórowe oraz papa do izolacji. Wszystko zależy od wybranego gontu, pokrycia, dachu, budżetu i pomysłu na montaż.
Podsumowanie
Prawidłowo wykonany montaż pokrycia takiego jak gont bitumiczny daje gwarancję zadowolenia nie tylko z wyglądu dachu, ale też z efektu ochronnego, który ma zapewnić konkretne pokrycie. Montaż gontów może wydawać się prosty i oczywisty, ale w rzeczywistości wymaga naprawdę starannego przygotowania podłoża, obróbki detali dachu oraz dokładnego wykonania wykończenia i zabezpieczenia całego pokrycia.
Sam montaż to nie koniec: dach, który jest pokryty gontem bitumicznym, wymaga inspekcji i regularnych konserwacji, które są kluczem do tego, by dach doskonale się prezentował przez wiele lat. Skorzystanie z wysokiej jakości materiałów pomoże osiągać ten cel. Warto wybrać gont bitumiczny sprawdzonego producenta.