Jak zmierzyć kąt nachylenia dachu?

 

Budowa domu składa się z wielu etapów, działań i wyliczeń, a każdy z nich jest bardzo ważny. O niektórych jednak wcale w ten sposób nie myślimy. Przykładem jest kąt nachylenia dachu, który pozornie nie wydaje się istotny, ale w rzeczywistości ma kluczowe znaczenie dla budowy. Jak zmierzyć kąt nachylenia dachu? Dlaczego jest istotny i na co zwracać uwagę?

Dlaczego kąt nachylenia dachu jest ważny?

Na początek zastanówmy się, dlaczego kąt nachylenia dachu jest taki istotny. Żeby to przeanalizować, musimy najpierw powiedzieć, czym ten kąt jest i jak klasyfikujemy dachy.

Kąt nachylenia dachu to kąt, zazwyczaj określany w stopniach lub w procentach, który tworzy się między poziomem oraz pokryciem dachu. Od jego wartości zależy bardzo wiele. Dlaczego? Ponieważ to właśnie jego wartość determinuje funkcjonalność, cenę oraz wygląd nie tylko dachu, ale też całego domu. Kąt nachylenia dachu pozwala lepiej odprowadzać wodę czy śnieg, ma też znaczenie w kontekście obciążenia ścian szczytowych. Nie sposób nie wspomnieć także o wyglądzie domu, który pod wpływem nachylenia dachu ulega znaczącej zmianie. Jak wybrać najlepszą opcję dla siebie? Zanim do tego przejdziemy, krótko podsumujmy najprostszy podział dachów:

• Płaski to ten, w którym kąt nachylenia dachu wynosi 3-5 stopni. 
• O niskim kącie nachylenia to ten, który ma maksymalnie 12 stopni. 
• Umiarkowanie stromy mieści się w przedziale od 12 do 45 stopni. 
• Stromy to nawet 60 stopni nachylenia.  

Czym kierować się przy wyborze kąta nachylenia dachu?

Decydując się na konkretny kąt nachylenia dachu, należy przeanalizować kilka istotnych kwestii.

Przede wszystkim ten wybór determinują panujące w okolicy warunki atmosferyczne. Najważniejsze są wiatr, deszcz oraz śnieg.

Zacznijmy od wiatru. W regionach, w których pojawiają się mocne wichury, istnieje spore ryzyko uszkodzenia dachu, dlatego kąt jego nachylenia jest bardzo istotny. Im większy kąt nachylenia dachu, tym większy opór ten zapewnia, ale jednocześnie jest najbardziej narażony na uszkodzenia. W wietrznych regionach poleca się więc budowanie domów o stosunkowo małym kącie nachylenia, od 15 do 20 stopni. Na terenach z umiarkowanym powiewami sprawdzą się dachy o nachyleniu od 35 do 40 stopni.

Kolejna ważna kwestia to opady deszczu. Kąt nachylenia dachu na terenach o dużych opadach powinien być większy, by woda mogła zostać szybko odprowadzona - najlepiej, jeśli wynosi około 45 stopni. Przy regionach z mniejszymi opadami 30 stopni nachylenia dachu będzie wystarczające.

Jeszcze jednym istotny warunkiem atmosferycznym, który determinuje kąt nachylenia dachu, jest śnieg. Im większy kąt, tym szybciej śnieg topnieje i spada, a woda zostaje odprowadzona, więc w regionach o intensywnych opadach śniegu kąt nachylenia dachu powinien być możliwie jak najwyższy, by nadmiernie nie obciążać dachu i krokwi - często to nawet 60 stopni. W rejonach mniej narażonych na opady śniegu wystarczy 30-35 stopni.

Znaczenie przy wyborze nachylenia ma też to, jaki będzie stosowany do jego pokrycia materiał: każdy z nich będzie wymagał nieco innych parametrów, więc decydując się na konkretny dach, trzeba mieć to na uwadze.

Wybierając kąt nachylenia dachu, trzeba też oczywiście pamiętać o finalnym wyglądzie domu. Kąt ten określa się zwykle już na etapie projektowania domu, więc na dalszych etapach decyzja jest już podjęta, ale o to zadbać już planując budowę. Warto też wspomnieć, że ten parametr może być z góry narzucony. W niektórych gminach istnieje bowiem Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego, który wymaga budowy dachu nawiązującej do istniejącej zabudowy. Wówczas nie mamy innego wyboru jak tylko postawić na taki kąt nachylenia dachu, jaki pozwoli dostosować się do wytycznych.

Jaki jest minimalny kąt nachylenia dachu

Kąt nachylenia dachu może mieć różne wartości, wszystko zależy od projektu. Minimalny kąt może wynosić nawet od 3 do 5 stopni - wówczas mówi się o dachach płaskich. Takie dachy jednak nie odprowadzają wody najlepiej, więc poleca się wybierać opcje z większym nachyleniem, niezależnie od regionu położenia.

Minimalny kąt nachylenia dachu ma też znaczenie w kontekście materiału, który planujemy użyć. W przypadku dachówki minimalny kąt powinien wynosić 10 stopni, dla blachodachówki od 10 do 14 stopni, gont bitumiczny wymaga około 10 stopni, blacha trapezowa - 5 stopni, a blacha płaska - tylko 3.

Jak obliczyć kąt nachylenia dachu?

Wiadomo już, dlaczego kąt nachylenia dachu jest ważny, na co zwracać uwagę przy podejmowaniu decyzji i jaki może być minimalny kąt. Teraz czas przejść do obliczeń. Jak sprawdzić, jaki jest kąt nachylenia dachu?

Jak zmierzyć kąt nachylenia dachu?

Inwestor nie wie, jaki jest kąt nachylenia dachu? Można obliczyć go samodzielnie w całkiem prosty sposób.

1. Wystarczy poprowadzić od ściany szczytowej poziomy odcinek o długości 1 metra, aby ustalić wzniesienie dachu na długości 1 metra.
2. Później z jednego końca odcinka obliczamy odległość, dzielącą go do połaci dachu (w pionie), a następnie wykonujemy to samo obliczenie dla końca drugiego odcinka.
3. Kolejnym krokiem jest odjęcie mniejszej wartości od dłuższej wartości, a otrzymaną liczbę umieszczamy w poniższej tabeli, która wykazuje kąt nachylenia dachu i opracowana została na podstawie następujących wyliczeń:

• pochylenia w stopniach, które oblicza się przez pomnożenie tangensa kąta przez 100, co opisuje wzór: nachylenie [%] = 100 * tg α [0]
• pochylenia w procentach, dla którego zastosowano wzór: nachylenie [0] = arctg (nachylenie [%] / 100 ) * 180 / π.

Kąt nachylenia dachu – tabela

Różnice w kątach nachylenia dachu jedno- i dwuspadowego

Oczywiście trzeba wziąć pod uwagę to, że nie każdy dach jest taki sam, dlatego pokrycia o różnych ilościach spadów czasami trzeba poddać oddzielnym pomiarom, by dowiedzieć się, jaki jest kąt nachylenia dachu.

Zdecydowane najpopularniejsze, najszybsze w budowie i co za tym idzie, najtańsze są dachy jedno- i dwuspadowe, ze szczególnym wskazaniem na te drugie. Dlaczego? Ten model jest najlepszy w odprowadzaniu wody czy śniegu, a dodatkowo daje możliwość zaaranżowania poddasza w celach mieszkalnych. Tego rodzaju dachy nie mają dodatkowych załamań czy akcesoriów, w związku z czym dachy dwuspadowe są też polecane w budownictwie pasywnym. Dach tego typu ma większy kąt nachylenia i jest bardziej widoczny - oznacza to, że jego pokrycie i wykonanie jest bardzo ważne.

Dach jednospadowy to z kolei zwykle dach płaski lub skośny, który najczęściej wybiera się w nowoczesnych projektach mieszkalnych, ale też w przybudówkach czy zabudowaniach gospodarczych. Model ten jest prosty, a przez brak skosów pozwala na zamieszkanie najwyższej kondygnacji, co zwiększa metraż domu. Tego typu rozwiązanie często stosuje się w domach na małych działkach, kiedy dom jest położony przy ich granicach i odpływ wód opadowych nie może być skierowany na sąsiednią działkę. Jednocześnie kąt nachylenia dachu jednospadowego jest estetyczny, tani (tańszy niż dachy płaskie) i sprawdzi się do montażu paneli fotowoltaicznych.

Czym różnią się kąt nachylenia dachu jednospadowego i kąt nachylenia dachu dwuspadowego?

Kąt nachylenia dachu jednospadowego

Dachy jednospadowe to rozwiązanie, które często pojawia się w nowoczesnych projektach lub w remontach domów „pudełkowych” popularnych w latach 70 i 80. W tym przypadku kąt nachylenia dachu może wynosić od 3 do 45 stopni - im większe nachylenie, tym lepsze odprowadzanie wody czy śniegu.

Kąt nachylenia dachu dwuspadowego

Dachy dwuspadowe to praktyczna i ekonomiczna opcja, która jest bardziej stroma. Kąt nachylenia dachu tego typu (dwie połacie) to zwykle od 30 do 45 stopni, jednak w rejonach górskich często jest to nawet 60 stopni. Taki duży spadek szybko odprowadza wodę i śnieg, jednak mniejsze nachylenie w regionach narażonych na wyższe opady śniegu może wiązać się z wykorzystaniem dodatkowych akcesoriów.

Kąt nachylenia dachu a lekkie pokrycia dachowe

Jak już wspomnieliśmy, kąt nachylenia dachu ma też wpływ na rodzaj zastosowanego pokrycia. Sprawdźmy, jak to wygląda w przypadku lekkich materiałów: to rozwiązania, których waga wynosi od 4 do 12 km/m2. Zaliczają się do nich wszelkiego rodzaju blachy (blachodachówka, blacha trapezowa oraz płaska). Takie materiały sprawdzają się na dachach o kącie nachylenia od 3 do 90 stopni, więc w zasadzie będą wskazane w każdej opcji. Płaskie dachy najczęściej pokrywa się blachą płaską lub trapezową, natomiast blachodachówki sprawdzą się na dachach, na których spadek wynosi 9 stopni. Sprawdzi się ona też na bardziej płaskich dachach, ale koniecznie ze sztywnym poszyciem z desek, wodoodpornej sklejki czy płyt wiórowych. Niezbędna będzie też papa.

Popularnością cieszą się także pokrycia bitumiczne. Papa, jako materiał o dużej szczelności, może być stosowana nawet na minimalnych pochyleniach od 3 stopni. Wykorzystywana na poszyciu z desek, potrójna warstwa papy sprawdzi się również wtedy, gdy kąt nachylenia dachu wynosi od 3 do 10 stopni. Dachówki, gonty i innego rodzaju pokrycia bitumiczne sprawdzają się z kolei przy nachyleniu do 12 stopni, pod warunkiem że pierwszą warstwą będzie papa podkładowa, która zadba o szczelność. Bez tej warstwy pokrycia tego typu nadają się w sytuacjach, w których kąt nachylenia dachu wynosi powyżej 20 stopni.

Lekkie pokrycia dachowe to też folia dachowa wykonana z PVC, kładziona na włóknie szklanym lub na siatce poliestrowej. To dobra opcja do płaskich, lekkich dachów lub podczas renowacji starych pokryć z bituminu. Najlepiej stosować ją, gdy kąt nachylenia dachu wynosi do 15 stopni.

Czy można zmienić kąt nachylenia dachu po budowie domu?

Na koniec przygotowaliśmy ciekawostkę: czy po wybudowaniu domu można jeszcze modyfikować kąt nachylenia dachu? Takie sytuacje zdarzają się szczególnie w przypadkach przebudowy starszych domów. Tak, takie działanie jest możliwe, ale wymaga sporo zachodu. Przede wszystkim zmiana kąta nachylenia czy podniesienie istniejącego już dachu wymaga dokładnych wyliczeń wykonanych przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia, ponieważ wiąże się to ze zmianą obciążeń fundamentów, ścian szczytowych czy stropu. Kąt nachylenia dachu zmieniony o ponad 5 stopni oraz podniesienie dachu to czynności o sporej ingerencji w bryłę, w związku z czym wymagają pozwolenia na budowę.

Kąt nachylenia dachu ma spore znacznie nie tylko dla wyglądu domu, ale też dla jego funkcjonalności. Warto więc poświęcić mu należytą uwagę, by nie tylko cieszyć się pięknym domem, ale też bezawaryjnym, trwałym dachem.