Gdy brakuje miejsca na garaż lub potrzebna jest przestrzeń do przechowywania, wiata przyścienna to najlepsze rozwiązanie. To budowla z dachem i wspierającymi go słupami, która jest trwale połączona ze ścianą zewnętrzną budynku. Może pełni różne funkcje: sprawdzi się jak wspomniane już dodatkowe, zadaszone miejsce parkingowe, które ochroni pojazd przed warunkami atmosferycznymi, ale też będzie miejscem, w którym można przechować sprzęt ogrodowy, drewno do kominka czy inne przedmioty, na które brakuje miejsca. Mimo że nie jest to oddzielny budynek, przy budowie wiaty też trzeba zacząć od dobrego planu, wybrać odpowiednie materiały i wykonanie. Jak zrobić wiatę przyścienną? Odpowiadamy.
Planowanie i projektowanie wiaty przyściennej
Każdy projekt powinien zacząć się od planu. Nie inaczej jest w przypadku wiaty przyściennej.
Przepisy budowlane i formalności
Wszystkich budujących pewnie ucieszy fakt, że wiata przyścienna nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani dokonania zgłoszenia pod warunkiem, że nie przekracza ona 50 m2 i jeśli jest usytuowana na działce z budynkiem mieszkalnym lub przeznaczonym pod budownictwo mieszkaniowe. Nie może więc znajdować się ona na przykład na gruncie rolnym. Zgłoszenia wymaga za to wiata wolnostojąca.
Nie oznacza to jednak, że w przypadku wiary przyściennej nie obowiązują w tym przypadku żadne przepisy i formalności. Należy stosować się do obowiązkowych zasad warunków zabudowy oraz do odległości od granicy działki. Trzeba odsunąć ją na 3-4 metry od granicy działki, jeśli spełnia ona funkcje użytkowe, czyli jest zadaszeniem dla samochodu czy miejscem przechowywania.
Wybór lokalizacji i projektu
Kolejny krok przy planowaniu wiaty przyściennej to wybór projektu i jej umiejscowienia. Najlepiej wybrać ścianę pozbawioną okien lub taką, w której okna mogą być przysłonięte, na przykład w garażu. Jeśli chodzi o lokalizację, to wszystko zależy od przeznaczenia. Gdy będziemy przechowywać pod nią wyłącznie drewno kominkowe, powinna być możliwie blisko drzwi wejściowych, by nie trzeba było pokonywać dużych odległości. Jeśli będzie mieścić samochód, musi rzecz jasna mieć dostęp do podjazdu. Dobrym pomysłem będzie też zlokalizowanie jej na płaskim terenie tak, by można było wygodnie wjechać - to też istotne w kontekście inwestycji. Warunki gruntowe nie są bez znaczenia! Lepiej wybrać też miejsce oddalone od innych budynków. Łatwiej będzie zaparkować i zbudować wiatę. A gdy już o budowie mowa, najłatwiej postawić na gotowy projekt. Wiele z nich można dostosować do swoich potrzeb. Oczywiście można też samodzielnie stworzyć wiatę, kupując materiały na własną rękę pod konkretny wymiar. Wszystko zależy od naszych preferencji, budżetu i możliwości.
Opcji jest kilka, pokrótce omówimy każdą z nich, wspominając o wadach i zaletach każdego z rozwiązań.
Drewno
Wybierane najczęściej, wygląda estetycznie i naturalnie, nie jest też drogie. Można wybrać lite lub klejone - w drugiej wersji jest bardziej odporne na warunki atmosferyczne i odkształcenia. Wadą drewna na pewno jest to, że trzeba je konserwować i impregnować co jakiś czas, by nadal cieszyło oko.
Stal
Zdecydowanie trwalszy materiał od drewna, ale też mniej estetyczny. Niestraszne mu nawet najtrudniejsze warunki atmosferyczne. Nie jest jednak idealny: stal też trzeba zabezpieczyć przed korozją raz na jakiś czas.
Aluminium
Dobre rozwiązanie, ale jednocześnie dość kosztowne. Aluminium jest wytrzymałe, odporne na korozję i uszkodzenia, więc nie zagrożą mu żadne warunki atmosferyczne. Łatwo się dba o wiatę z aluminium, w razie potrzeby można ją pomalować, ale i tak ma atrakcyjny, nowoczesny design. Do zalet należy też waga: wiata przyścienna z aluminium będzie lekka i wytrzymała.
Poliwęglan
Inna propozycja to tworzywo sztuczne. To odporne rozwiązanie, ale może być podatne na zarysowania. Jest dostępne w dobrej cenie, dobrze tłumi dźwięk i jeśli to istotne, przepuszcza światło.
Trwałość | Łatwość montażu | Cena | |
|---|---|---|---|
Drewno | Średnia | Łatwa | Niska |
Stal | Wysoka | Średnia | Wysoka |
Aluminium | Bardzo wysoka | Łatwa | Bardzo wysoka |
Poliwęglan | Wysoka | Łatwa | Średnia |
Przygotowanie terenu i fundamentów
Kolejnym krokiem po wyborze materiału jest przygotowanie terenu i fundamentów, na których zbudowana będzie wiata przyścienna. Jak zrobić to najlepiej?
Rodzaje fundamentów
Wszystkie budowy należy zaczynać od fundamentów i nie inaczej jest w tym przypadku. Jakie opcje są najbardziej popularne?
Fundament punktowy, czyli stopy betonowe
Zdecydowanie najprostsze i najbardziej popularne rozwiązanie. W jego przypadku wylewa się betonowe stopy w miejscach, w których zostaną umieszczone słupy nośne, które następnie mocuje się do betonu za pomocą wsporników lub kotw. Tego typu fundament jest zdecydowanie tańszy niż cała betonowa płyta, szybko się go wykonuje, ale też sprawdza się przy większości konstrukcji (i dla drewna, i dla metalu). Wyczulić trzeba jedynie na umiejętne ustalenie punktów podparcia. Jeśli nie zrobimy tego równo, może dojść do osiadania.
Płyta fundamentowa
Bardziej inwazyjna jest klasyczna wylewka, czyli po prostu wykonanie płyty fundamentowej na całej powierzchni pod wiatą. Plusem tego rozwiązania na pewno jest równomierne podparcie całej konstrukcji i stworzenie łatwego w pielęgnacji podłoża. To też dobra izolacja od gruntu, cenna na przykład przy składowaniu pod wiatą drewna kominkowego. Wadą jest cena: to znacznie droższa opcja niż fundament punktowy. Wymaga też sporego zaangażowania i zaawansowanych prac. Bloczki betonowe
Bloczki betonowe to rozwiązanie podobne do fundamentu punktowego, jednak różnica jest taka, że są one już wcześniej przygotowane i wystarczy umieścić je w wykopany otwór. Wykonanie takiego fundamentu jest bardzo proste i szybkie, ale trzeba też pamiętać o tym, by wytyczyć punkty podparcia w odpowiedni sposób. Nie trzeba też czekać na wysychanie betonu. Zdecydowanie jednak najlepiej nadaje się do lekkich konstrukcji.
Przygotowanie terenu
Przed wykonaniem fundamentu, bez względu na jego typ, trzeba odpowiednio przygotować podłoże. Najwięcej zaangażowania wymaga pełna płyta fundamentowa, bowiem trzeba dokładnie wyrównać teren, ale to zadanie warto zrealizować także wtedy, gdy decydujemy się na punktowe podparcia. Dobrze też wykonać odwodnienie, wykopy i równy wjazd: wówczas nie będą powstawać koleiny czy inne nierówności i będzie się parkować wygodnie.
Budowa konstrukcji wiaty
Mamy już plan, wiemy, jaki materiał na szkielet wybrać i jak przygotować przestrzeń: to praktycznie wszystko, czego wymaga wiata przyścienna. Jak zrobić krok po kroku jej konstrukcję?
Montaż szkieletu
Po przygotowaniu podłoża przechodzimy do szkieletu z materiału, który został wybrany. Zaczyna się oczywiście od słupów nośnych, które mocuje się łącznikami ciesielskimi do kotew wbijanych w betonowy fundament lub za pomoc kotw chemicznych lub metalowych podstaw. Następnie mocuje się belki poprzeczne na wybranej wysokości tak, by stworzyły skośny, opadający dach, na którym nie będzie zatrzymywać się śnieg czy brud. Belkę mocuje się do ściany oraz do słupów specjalnymi kołkami lub kotwami. Warto zadać o listwy maskujące lub uszczelki, które zabezpiecza konstrukcję przed korozją.
Budowa więźby dachowej
Kolejny etap to budowa więźby dachowej. Dla wiaty przyściennej poleca się prosty dach jednospadowy, który jest wystarczający do tego typu konstrukcji, ale jeśli wiata ma być duża, to można pokusić się także o wykonanie dwuspadowej wersji. Krokwie umieszcza się o około 50 - 70 cm od siebie, w zależności od wybranego materiału. Jeśli wiata jest duża, można postawić na dodatkowe wzmocnienie krótkimi ukośnymi belkami.
Pokrycie dachu
Na koniec pora na pokrycie dachu. Tutaj też jest kilka opcji: najczęściej wybiera się gont bitumiczny, blachodachówka czy płyty faliste, zwykle sięgając po rozwiązanie dopasowane do dachu budynku, do którego wiata jest „przytulona”. Dobrym pomysłem jest osadzenie pokrycia na membranie lub papie, by zwiększyć trwałość i szczelność pokrycia.
Trwałość | Sposób montażu | Cena | Konserwacja | |
|---|---|---|---|---|
Gont bitumiczny | Na odpowiednim poszyciu bardzo trwały | Na sztywnym poszyciu z desek lub płyt OSB | Niska | Niezbędna dla zachowania funkcjonalności i estetycznego wyglądu |
Blachodachówka | Bardzo wysoka odporność na warunki atmosferyczne | Najlepiej na ruszcie z łat, wymagający | Średnia | Regularne mycie i drobne poprawki lakiernicze |
Płyta falista | Bardzo wysoka odporność na warunki atmosferyczne | Bardzo prosty, przy pomocy wkrętów | Niska | Troska o powłokę ochronną
|
Poznaj nasze produkty:
Wykończenie i zabezpieczenie wiaty
Wszystko gotowe? Prawie! Po zbudowaniu szkieletu czekają jeszcze prace wykończeniowe, czyli montaż ścian, malowanie i impregnacja.
Montaż ścian bocznych i elementów dodatkowych
Nie każdy projekt wiaty przyściennej przewiduje ich obecność, ale jeśli to konieczne, to warto zdecydować jaki materiał wybrać: najczęściej sięga się po deski, poliwęglan lub płyty OSB, które najlepiej mocować do stworzonej wcześniej ramy. Można wybrać wkręty, w przypadku płyt z poliwęglanu zwykle dostępne są specjalne ramy.
Bez względu na to, czy wiata będzie miała ściany, czy nie, trzeba wykonać rynny, oświetlenie i innego typu akcesoria, które będą potrzebne w finalnym projekcie. To jednak już w zasadzie prace wykończeniowe.
Malowanie i impregnacja
Zaraz po stworzeniu wiaty przyściennej można też zadbać o jej dłuższą żywotność. Gdy szkielet jest z drewna, warto je od razu zaimpregnować, podobnie z malowaniem metalu. Dobrze doliczyć te działania do prac, bo dzięki temu wykonamy wszystko za jednym zamachem. Trzeba jednak mieć na uwadze, że od czasu do czasu te działania trzeba powtórzyć.
Samodzielna budowa vs. gotowa wiata
Na koniec weźmy pod rozwagę, która z opcji jest korzystniejsza: zbudowanie wiaty samodzielnie od zera czy zakup gotowej konstrukcji i jej montaż.
Nie ma jednoznacznej odpowiedzi, bo każde z tych rozwiązań ma zalety i wady. Samodzielna budowa wymaga znacznie więcej planowania, pracy i projektowania, ale jest też zdecydowanie tańsza i pozwala dopasować wszystkie parametry do swoich potrzeb. Gotowa wiata jest znów zdecydowanie szybsza w budowie, wymaga mniej planowania i zaangażowania, wiąże się też z otrzymaniem gwarancji od producenta, ale jednocześnie jest zdecydowanie droższa.
Zostawiamy decyzję do rozważenia: nie wszyscy mamy taki sam budżet, tyle samo czasu czy takie same umiejętności. Mierzmy siły na zamiary i wybierzmy optymalne rozwiązanie dla siebie.
Koszt budowy i podsumowanie
Na koniec publikujemy prostą tabelę z kosztami. Są one oczywiście mocno orientacyjne, bo wiele zależy od rozmiaru wiaty, konkretnych preferencji i wymagań, a także od materiałów, na które postawimy. Zachęcamy do analizy na własną rękę i do wybrania rozwiązania najlepszego dla siebie.
Typ konstrukcji | Fundament | Dach | Wykończenie |
|---|---|---|---|
Drewno - najtańsze | Bloczki betonowe - najtańsze, dobre do lekkich konstrukcji | Blacha trapezowa - tanie i trwałe | Rynny - niezbędne |
Stal - średnia półka cenowa | Stopy fundamentowe - droższe, pod konstrukcję stalową | Poliwęglan - średnia półka cenowa, trwały | Ściany boczne - z poliwęglanu (droższe) lub OSB (tańsze) |
Aluminium - drogie | Płyta betonowa - najdroższa, ale najtrwalsza | Gont bitumiczny - średnia półka cenowa | |
Poliwęglan - średnia półka cenowa |