Dach to kluczowy element każdego budynku. Nie sposób wyobrazić sobie domu bez dachu: to jego zadaniem jest chronić wnętrze przed warunkami atmosferycznymi, zapewniać izolację termiczną czy wieńczyć elewację. Sam dach jest jednak dość złożoną, poważną konstrukcją, która zasługuje na omówienie. Co trzeba o nim wiedzieć, z jakich elementów jest zbudowany i jakie ma elementy?

Rodzaje konstrukcji dachów

Na dobry początek warto lepiej przyjrzeć się konstrukcji dachu. Jakie są najpopularniejsze opcje w tym zakresie i jak konkretny rodzaj dachu wpływa na jego budowę?

Dach dwuspadowy - konstrukcja 

Jednym z najpopularniejszych rozwiązań jest dach dwuspadowy o dwóch połaciach. Do jego zbudowania, tak jak w przypadku innych dachów stromych, wykorzystywana jest drewniana konstrukcja zwana więźbą dachową. Jej konkretny typ jest uzależniony od rozpiętości i kąta nachylenia dachu, najczęściej wybierane są:

  • więźba krokwiowo-jętkowa – brana pod uwagę, gdy rozpiętość ścian zewnętrznych budynku nie przekracza 12 metrów. To najprostsza konstrukcja dachu dwuspadowego, która składa się z ułożonych w kształt trójkąta krokwi umieszczonych wzdłuż dachu oraz poziomo biegnących jętek. Jego zaletą jest brak podpór pośrednich, co pozwala na zagospodarowanie poddasza oraz to, że cały ciężar dachu jest osadzony na ścianach zewnętrznych i stropie,

  • więźba płatwiowo-kleszczowa – należy do najczęściej wybieranych rozwiązań przy większej rozpiętości ścian (nawet do 16 m). W tej konstrukcji znajdują się płatwie (poziome elementy nośne) i kleszcze (belki umieszczone między krokwiami). Dodatkowe podpory sprawiają, że w przypadku tej konstrukcji nie można niestety zagospodarować poddasza.

Dach jednospadowy - konstrukcja

Jak jest w przypadku dachu jednospadowego, czyli posiadającego jedną połać, zdecydowanie mniej popularnego, ale również obserwowanego od czasu do czasu? Dla tego rozwiązania konstrukcja może być:

  • krokwiowa - bazująca na układzie krokwi nachylonych pod kątem i wspierających połać dachu. To najprostsze i najczęściej wykorzystywane rozwiązanie przy tym typie dachu, najlepsze do niewielkich budynków takich jak garaże czy budynki gospodarcze,

  • krokwiowo-belkowa - w tym przypadku oprócz krokwi pojawia się pozioma belka, która poprawia stabilność i wytrzymałość dachu. To bardziej złożona konstrukcja, ale przy tym zapewniająca większą nośność i lepsze rozłożenie obciążeń,

  • krokwiowo-zastrzałowa - w tej konstrukcji pojawiają się dodatkowo zastrzały, czyli podpory skośne. Mają za zadanie łączyć krokwie z belkami, czym zapewniają większą stabilność i wytrzymałość dachu. To rozwiązanie przeznaczone do większych budynków. 

Dach trzyspadowy - konstrukcja

W tego typu konstrukcji pojawiają się trzy nachylone połacie dachowe. Nie jest to często spotykane rozwiązanie, ale można od czasu do czasu natknąć się na takie dachy. Dwie główne połacie są konstruowane podobnie jak w dachu dwuspadowym, natomiast trzecia, mniejsza, zamyka jedną ze ścian szczytowych - konstrukcja jest więc zbliżona do dwuspadowej opcji, ale wymaga bardziej zaawansowanego projektu. Tego typu dachy najczęściej wieńczą budynki o nietypowym kształcie lub te z dobudówkami.

Dach kopertowy - konstrukcja

Dach kopertowy, znany także jako dach czterospadowy, ma, jak sama nazwa wskazuje cztery połacie. Spotykają się one na szczycie konstrukcji, w jednym punkcie. To jeszcze bardziej skomplikowane rozwiązanie niż dach trzyspadowy i wymaga bardzo precyzyjnego wykonania. Nie sposób jednak zaprzeczyć, że prezentuje się wyjątkowo atrakcyjnie, ale przy tym jest odporny na wiatr. 

Dach płaski - konstrukcja

Zupełnie odmiennym przypadkiem jest dach płaski. To niemal zupełnie pozioma powierzchnia, która ma minimalne nachylenie do odprowadzania wody. Najczęściej można spotkać go w budynkach mieszkalnych, ale w tych komunalnych też się pojawia. Wówczas w grę wchodzi:

  • konstrukcja balastowa, czyli metoda pokrycia dachowego wykorzystująca balast. Występuje on najczęściej w formie żwiru, płyt betonowych lub innego ciężkiego materiału, który służy do stabilizacji i utrzymania warstw dachowych na miejscu. Co ważne, dachy tego typu mogą być dodatkową przestrzenią użytkową. Świetnie nadają się na ogród, taras czy nawet na strefę gastronomiczną. 

Przy każdym rodzaju konstrukcji dachowej sprawdzi się inne pokrycie dachowe. Jak dobrze je do siebie dopasować? Odpowiedź czeka pod tym linkiem.

Czy wszystkie rodzaje dachów mają te same elementy konstrukcji?

Większość rodzajów dachu składa się z ich samych elementów, ale zdarza się, że niektóre z części są zbędne. Na przykład w przypadku płaskich dachów nie używa się elementów odpowiadających za nachylenie powierzchni dachu. Generalnie jednak w przypadku dachów jedno-, dwu-, trzy- lub czterospadowych można spotkać same elementy. 

Elementy konstrukcji dachu

Kolejne konstrukcje zostały już omówione, ale nie jest jeszcze do końca jasne, czym są ich poszczególne elementy. Omawiamy je dokładnie poniżej.

Krokiew

To nic innego jak skośna belka, która biegnie od szczytu dachu (kalenica) do murłaty (belki osadzonej na szczycie ściany). Krokiew to po prostu element nośny konstrukcji dachu, który przenosi obciążenie z pokrycia dachowego na ściany budynku.

Kalenica

To wspomniany już szczyt dachu, najwyższy element. To tam, w tym punkcie, spotykają się połacie dachowe.

Jętka

Pozioma belka mocowana zwykle w połowie długości krokwi. To dzięki niej cała konstrukcja dachowa jest jeszcze bardziej stabilna i wzmocniona. 

Murłata

To wymieniona już wyżej pozioma belka, która jest umieszczona na ścianach zewnętrznych budynku, na których opierają się krokwie. Murłata rozkłada obciążenie z dachu na ściany nośne, przez co jest ono rozłożone równomiernie. 

Łata dachowa

Łata dachowa to pozioma belka, która jest mocowana na krokwi. To właśnie do łat przytwierdza się pokrycie dachowe, czyli na przykład blachodachówki czy dachówki. Kontrłata z kolei jest pionową listwą, mocowaną między krokwią a matą, która ma za zadanie tworzyć szczelinę wentylacyjną. 

Płatew

Pozioma belka, umieszczona równolegle do kalenicy, wspierająca krokwie na całej ich długości. Zwiększa wytrzymałość całej dachowej konstrukcji, pozwalając na stosowanie dłuższych krokwi i większych rozpiętości dachów. 

Wiatrownica

Element zabezpieczający dach przed działaniem silnego wiatru, które jest mocowane na krokwi lub pod płatwiami. 

Izolacja przeciwwilgociowa

Warstwa, która zapobiega przenikaniu wilgoci do wnętrza budynku. Może być wykonana z folii przeciwwilgociowej lub z materiałów bitumicznych - w przypadku obu materiałów należy układać je na tyle ściśle i z zakładką, by nie pozwolić na żadne ubytki czy przerwy, które mogą spowodować, że izolacja nie zadziała.

Jakie materiały są używane do konstrukcji dachu

W konstrukcjach dachowych wykorzystuje się różne materiały, jednak zdecydowanie najczęściej wybierane są:

Konstrukcja drewniana dachu

To materiał zdecydowanie najbardziej tradycyjny jeśli chodzi o konstrukcje dachowe. Zazwyczaj wykonuje się z niego krokwie, płatwie, jętki i murłaty. Drewno doskonale się w tej roli sprawdza jako materiał łatwy w obróbce, ale jednocześnie wymaga solidnej impregnacji, by było dobrze chronione przed szkodnikami czy wilgocią. Wykonanie takiej konstrukcji z drewna jest dość trudne i wymaga sporo wiedzy i doświadczenia, dlatego najlepiej zlecić jego wykonanie profesjonalistom. Wówczas można liczyć na obiecujący, trwały i estetyczny efekt, który przetrwa wiele lat.

Konstrukcja stalowa dachu

Pojawiają się także konstrukcje dachowe, w których wykorzystuję się stal. Są one wyjątkowo wytrzymałe i bardzo odporne na niekorzystne warunki atmosferyczne. Częściej to rozwiązanie pojawia się w przypadku budynków przemysłowych czy komercyjnych, także przez to, że skraca czas budowy i jest proste w montażu. 

Konstrukcja dachu z innych materiałów

Drewno i stal to niejedyne możliwości - konstrukcja dachu może też być wykonana ze szkła. Połączenie szkła i drewna lub metalu o nowoczesne, trwałe i atrakcyjnie wizualnie rozwiązanie, które sprawi, że we wnętrzu pojawi się więcej światła. Realizuje się je na przykład w oranżeriach.

Trwałość konstrukcji dachu – od czego zależy?

Każdemu budującemu dom człowiekowi zależy na jak najlepszej trwałości budynku. Dach jest jednak wyjątkowo istotnym elementem, więc warto wiedzieć, od czego zależy jego trwałość. 

  • Warunki atmosferyczne w danym regionie.

Im trudniejsze, tym trwałość niższa. Można się jednak na to przygotować, wykonując dach z materiałów wyższej jakości.

  • Rodzaj zastosowanego pokrycia dachowego.

Typ pokrycia to podstawa. Im lepsza jego jakość, tym dłużej można cieszyć się jego trwałością. 

  • Sposób i staranność montażu pokrycia dachowego.

To kluczowe, ponieważ tylko odpowiednio zamocowane elementy dają gwarancję szczelności i trwałości. Dotyczy to szczególnie izolacji przeciwwilgociowej.

Najlepiej zdać się na polecaną firmę, która zadba nie tylko o prawidłowy montaż, ale też o najwyższej jakości materiały i przede wszystkim: najlepiej doradzi. 

Podsumowanie

Konstrukcja dachu to poważne przedsięwzięcie, przy którym nie ma miejsca na półśrodki. Wszystkie elementy muszą do siebie pasować i doskonale współgrać, by zapewnić trwały efekt, który przetrwa lata. Zwracając się z jej przygotowaniem do specjalistów, można liczyć na to, że konstrukcja będzie zgodna z oczekiwaniami. 

Udostępnij