Uszczelnienie dachu - co trzeba o nim wiedzieć?

Szczelny dach to podstawa każdego budynku: mieszkalnego, użyteczności publicznej czy nawet niewielkiej ogrodowej altanki. Zdarzają się sytuacje, że w tym względzie coś zawodzi: wówczas konieczne jest uszczelnienie dachu. Na czym polega, kiedy się je wykonuje i jakimi materiałami?

Wprowadzenie do uszczelniania dachu

Warto rozpocząć od krótkiego objaśnienia czym w ogóle jest uszczelnianie dachu. Nietrudno się domyślić, że jest to zespół prac, który ma na celu sprawienie, że pokrycie dachowe będzie dobrze zabezpieczać wnętrze budynku. Uszczelniony dach nie przecieka, nie jest obluzowany, nie zagrażają mu warunki atmosferyczne.

Jaki jest powód nieszczelności dachu? Przyczyn może być sporo: zwykle usterki wynikają z wieku materiałów. Najczęściej nieszczelny dach to po prostu stary dach, ale zdarzają się też inne sytuacje, takie jak uszkodzenia mechaniczne wynikające z warunków atmosferycznych czy upadku jakiegoś obiektu, winowajcą bywają też błędy w montażu pokrycia lub konstrukcji, na której zostało umieszczone. Ważne jest, by od razu działać, kiedy tylko zauważymy uszkodzenie.

Szczelny dach to podstawa każdego budynku z prostego powodu: tylko szczelny dach sprawia, że budynek zapewnia wszystkim domownikom bezpieczne schronienie. Każdy przeciek czy jakiekolwiek ubytki w dachu naruszają konstrukcję, a dostające się do środka opady mogą prowadzić do butwienia czy uszkodzenia więźby dachowej, a co za tym idzie zawilgocenia poddasza, wnętrza domu, powstawanie grzybów i pleśni i tak dalej… Zauważenie ubytków i uszkodzeń dachu to sygnał do natychmiastowego działania.

Uszczelnianie dachu – jak to zrobić?

Z dachem domu jest coś nie tak? Widocznie przecieka lub zaraz zacznie? Nie ma chwili do stracenia i trzeba działać. Jak?

Wszystko zależy od poziomu uszkodzenia. Jeśli dach jest stary i widać, że sprawa jest poważna, to najlepszym rozwiązaniem może być kompleksowe uszczelnienie całej połaci dachowej. Niestety jest to duży i poważny zakres prac, ale dla ochrony całej konstrukcji i troski o zdrowie oraz dobro domowników to zdecydowanie koniecznie.

Czytaj więcej o konstrukcji dachu: Konstrukcja dachu - co należy o niej widzieć?

Sytuacja wygląda oczywiście lepiej, jeśli usterka jest niewielka lub gdy cały dach jest w dobrym stanie, a wykonać trzeba tylko niewielkie naprawy miejscowe. Koszt nie jest wówczas duży, działać i tak należy jak najszybciej, by nie dopuścić do pojawiania się dalszych zniszczeń.

Czym uszczelniać dach?

Czym uszczelnić dach pokryty gontem bitumicznym?

W przypadku dachów z gontu bitumicznego bardzo popularnych w ostatnim czasie ze względu na swoją korzystną cenę, niską wagę i dużą wytrzymałość, uszczelnianie dachu najlepiej wykonać bitumicznym uszczelniaczem w postaci lepiku. Można dodatkowo zabezpieczyć go specjalną farbą polecaną do tego typu pokryć, która jest wodoszczelna i odporna na działanie promieni słonecznych.

Uszczelnianie dachu – krok po kroku

Pora przejść do rzeczy, czyli do konkretnych działań mających na celu uszczelnienie dachu.

Jak prawidłowo zlokalizować nieszczelności

Zacząć należy zawsze od zlokalizowania punktów, w których szczelność pokrycia została naruszona. Takie kontrolne działanie należy wykonywać, bez względu na to czy zauważyliśmy jakieś usterki, zacieki czy zwilgotnienia, raz na kilka lat. Dobrym pomysłem jest też sprawdzenie szczelności dachu po burzy, gradobiciu czy wichurze, kiedy to jest on szczególnie narażony na uszkodzenia.

Jak szukać uszkodzeń? Najlepiej po prostu wyjść na dach, koniecznie z asekuracją i w bezpiecznych warunkach. A potem, będąc już na dachu, wystarczy poszukiwać uszkodzeń w pokryciu. Pęknięte dachówki, zerwane połacie czy gonty to sygnał, że coś jest nie tak. Przy okazji warto też przyjrzeć się stanowi elementów metalowych i obróbek blacharskich: może coś rozszczelniło się przy oknie dachowym czy kominie? Warto też sprawdzić stan rynien i oczyścić je, jeśli są zatkane.

Jak oczyścić powierzchnię dachu

Kolejnym krokiem jest przygotowanie pokrycia do prac uszczelniających. Dach musi zostać dokładnie oczyszczony - wszelkie liście, mech, gałęzie i zabrudzenia powinny zostać usunięte. Najlepiej wykorzystać myjkę ciśnieniową, która samą tylko wodą usunie brud. Sprawdzi się też zwykła szczotka o miękkim włosiu z detergentem dobranym do rodzaju pokrycia.

Jak przeprowadzić naprawę uszkodzonych fragmentów

Jeśli chodzi o samą naprawę, to najlepiej wykorzystać sposób uszczelnienia, który będzie uwzględniał typ pokrycia i będzie do niego najlepiej dopasowany. Czyli do papy i gontów bitumicznych warto zastosować rozwiązania oparte na bituminie, do gontu można użyć lepiku, kolejnej warstwy gontu lub masy uszczelniającej, natomiast przy dachówkach najlepiej sprawdzi się uszczelniacz dekarski, zwykle poliuretanowy, odporny na warunki atmosferyczne i bardzo przyczepny.

Mocowanie materiałów uszczelniających

Mocowania materiałów uszczelniających można wykonać na parę sposobów: wszystko jest zależne od typu środka stosowanego do uszczelnienia. Płynne lub półpłynne preparaty zwykle nakłada się za pomocą pędzla lub wałka, niekiedy też metodą natryskową. Łaty do gontów przykleja się specjalnym klejem lub szpachlą bitumiczną. Uszczelniacze silikonowe najlepiej nakładać specjalnym pistoletem.

Każdą z prac trzeba wykonać precyzyjnie i dokładnie, koniecznie na oczyszczony i suchy dach i podczas warunków atmosferycznych, które pozwalają na wyschnięcie pokrycia. Tylko wtedy zyskamy gwarancję szczelności. Ze względu na dokładność prac, warto rozważyć zlecenie ich specjaliście.

Dotyczy to nie tylko napraw uszkodzeń, ale też łączenia ich w trudnych, problematycznych miejscach takich jak łączenia połaci czy miejsca, w których pojawiają się elementy blacharskie. Trzeba poświęcić im wyjątkowo dużo uwagi, by w ich miejscach nie pojawiały się przecieki.

Układanie powłok uszczelniających

Po oczyszczeniu powierzchni dachu i przygotowaniu go do prac można zacząć uszczelnianie.

Samo uszczelnianie dachu można wykonać na kilka sposobów. Dachy płaskie najczęściej uszczelnia się:

• masą uszczelniającą, czyli elastycznym materiałem, który można nałożyć na powierzchnię dachu. To rozwiązanie bardzo proste w użyciu i skutecznie wypełniające szczeliny, które pojawiły się w pokryciu. Koniecznie należy wybrać materiał odporny na działanie promieni UV.
• membranami bitumicznymi lub hydroizolacyjnymi, czyli materiałami odpornymi na wilgoć, które równie łatwo można umieścić w uszkodzonym miejscu. Używa się ich zarówno miejscowo, jak i na cały dach.
• systemami EPDM, czyli gumowymi membranami, które wyróżniają się wysoką trwałością i odpornością na warunki atmosferyczne. To polecane rozwiązanie dla dachów płaskich.

W przypadku dachów skośnych wybiera się również:

• uszczelniacze silikonowe, stworzone do uszczelniania połączeń pomiędzy płytami dachowymi a innym elementami, jak na przykład rynnami czy kominami. Silikon nie boi się żadnych warunków atmosferycznych.
• folii wiatroszczelnych, sprawdzających się w miejscach, w których może dojść do przewiewu wody. Zatrzymują one wilgoć, dbając jednocześnie o odprowadzanie pary wodnej.
• dachówki z osłonami, które mają zwiększoną odporność na przecieki. Często wykorzystywane przy nowoczesnych projektach.

Przede wszystkim podczas uszczelniania dachu ważna jest pogoda: najlepiej wykonywać tego typu prace gdy nie pada, nie ma mgły i opadów. Nie jest wskazane też pełne słońce. Planowanie prac warto też przygotować w taki sposób, by zostawić okno czasowe na wysychanie materiałów: tylko ich odpowiednie zaaplikowania gwarantuje trwałość, odporność na opady, wiatr i promieniowanie UV.

Konkretne działania zależne są od materiału: nie należy nakładać ani zbyt dużo, ani zbyt mało produktu. Zalecenia producenta są najważniejszym wyznacznikiem sukcesu.

Montaż detali dachowych – dopracowana szczelność

Uszczelnianie dachu należy wykonywać szczególnie dokładnie w miejscach, które są na przecieki narażone. Mowa głównie o okolicach komina, okien dachowych czy kalenicy. Jeśli w tych miejscach pojawi się korozja czy uszkodzenie, trzeba od razu wziąć sprawy w swoje ręce. Najlepiej wykorzystać uszczelniacz poliuretanowy, aplikowany jak silikon, za pomocą pistoletu. Często to klej i uszczelniacz w jednym, którego nie ima się ani woda, ani zabrudzenia, ani nawet upływ czasu czy pleśń. W takich newralgicznych miejscach będzie idealny, zwłaszcza że w wielu przypadkach można go pomalować i dodatkowo zabezpieczyć farbą.

W przypadku takich miejsc warto postawić na opinię i doświadczenie dekarzy. Specjaliści wykonają uszczelnienie tak, jak powinno zostać ono zrobione: bez pewności lepiej nie robić takich rzeczy na własną rękę, szczególnie, że rzecz dzieje się na wysokości.

Uszczelnianie dachu – wykańczanie i zabezpieczanie

Kiedy wszystkie prace zostały już wykonane, pozostaje tylko ostatecznie zabezpieczyć całość pokrycia. Zależnie od metody uszczelniania, warto pomalować lub zaimpregnować gotowe naprawione miejsce dopasowanym środkiem i regularnie sprawdzać, w jakim jest stanie - miejsce raz naruszone musi być stale pod nadzorem, podobnie zresztą jak cały dach, a szczególnie miejsca na takie uszkodzenia narażone.

Co najmniej raz do roku warto przejrzeć dokładnie cały dach, sprawdzić, czy każda płyta blachy, każda połać gontu czy każda dachówka trzymają się na swoim miejscu i dokładnie umyć pokrycie. Jeśli tylko coś nas zaniepokoi, nawet niewielkie pęknięcie, korozja czy uszkodzenie, trzeba niezwłocznie działać. Co kilka lat warto też pomalować lub zaimpregnować połać, dzięki czemu dach będzie nam służył dłużej. Lepiej zapobiegać niż leczyć, prawda?

Narzędzia, które pomogą Ci uszczelnić dach

Dobrze za; Jak zabezpieczyć dach przed deszczem?cząć od bezpieczeństwa, więc do wykonania prac na pewno przydatne okażą się środki ochrony osobistej, czyli rękawice i okulary ochronne. Warto oczywiście uszczelniać dach z asekuracją, by zapobiec wypadkom.

Oprócz tego oczywiście trzeba wyposażyć się w narzędzia. Ich typ jest zależny od rodzaju uszczelnienia, ale zazwyczaj przydają się pędzle i wałki, za pomocą których nakłada się masy, kleje i uszczelniacze lub pistolet, który producent poleca do ich aplikacji. Do przycinania gontów najlepszy będzie nóż dekarski.

Pamiętajmy też o przygotowaniu dachu: do jego umycia najlepsza będzie myjka ciśnieniowa lub szczotka o miękkim włosiu i detergent, a także worki na śmieci na gałęzie, liście i zużyte materiały.

Podsumowanie

Szczelny dach to niezwykle istotna kwestia. Warto sprawdzać jego stan nie tylko wtedy, gdy już dojdzie do przecieku, ale też regularnie: raz do roku czy po gwałtownych zjawiskach atmosferycznych. Wczesne zauważenie uszkodzonej dachówki czy zerwanego pokryta bitumicznego gwarantuje mniejsze straty i to, że uszkodzenie nie rozwinie się do poważnego problemu, który może się wiązać z zalaniem i zawilgoceniem domu, a co za tym idzie, z chorobami domowników.

Uszczelnianie dachu to coś, na czym nie warto oszczędzać: odpowiednie, godne polecenia materiały gwarantują utrzymanie dachu w dobrej kondycji przez wiele lat. W przypadku uszczelnień warto więc rozważyć wsparcie specjalistów w tej dziedzinie, by te precyzyjne prace zostały wykonane zgodnie ze sztuką i w odpowiedni sposób. Tylko to sprawi, że problem nie będzie postępował.

Czytaj też: Jak zabezpieczyć dach przed deszczem?