Straty ciepła w domu - czym są i jak z nimi walczyć?

Budując lub wykańczając swoje wymarzone cztery kąty, należy nie tylko zadbać o wygląd, ale też o funkcjonalność. Dom powinien zapewniać schronienie i pozwalać czuć się komfortowo oraz bezpiecznie. Nie będzie to możliwe, jeśli pojawią się straty ciepła. Co to takiego i dlaczego nie warto do nich dopuścić?

Jak szybko wychładza się dom?

Nie jest łatwo odpowiedzieć na to pytanie. Pewne jest jedno, to, że dom bardzo szybko ulega wychłodzeniu. Ma na to wpływ wiele czynników:

• typ izolacji,
• grubość ścian,
• rodzaj opału,
• wysokość pomieszczeń.

Pewne jest, że dom całkowicie pozbawiony izolacji traci ciepło niezwykle szybko: budynki wykonane z cegły zazwyczaj już po dwóch dniach ulega wychłodzeniu do 4 stopni Celsjusza. Z wykonaną izolacją jest znacznie lepiej: prawidłowo zaizolowany dom z cegły lub betonu, nawet bez ogrzewania jest w stanie podtrzymać temperaturę około 15 stopni Celsjusza. Jak już wspomnieliśmy w wyliczeniu, ma na to wpływ także grubość ścian: im są one masywniejsze, tym lepiej jest utrzymywana temperatura. Kluczowe jest więc odpowiednie zaprojektowanie budynku i materiały jego wykonania - im grosza ich jakość, tym chętniej ciepło będzie uciekać.

Straty ciepła - czym są?

Wiemy już, że w kwestii ogrzewania nie ma chwili do stracenia i że tempo wychłodzenia domu zależy od kilku kwestii. Czym jednak są te tytułowe straty ciepła? To nic innego jak ilość energii cieplnej, która ucieka z budynku. Zazwyczaj jest to spowodowane błędnie wykonaną izolacją termiczną, ale przyczyny mogą być różne. Niezależnie od powodu, oczywiste jest, że do takich strat nie należy dopuszczać.

Najczęstsze przyczyny strat ciepła w budynku

Budowa domu i jego wykańczanie składa się z wielu elementów, a każdy z nich musi być dopracowana. Dotyczy to także tematyki utraty ciepła. Jego największe straty powodują:

• nieodpowiednia izolacja ścian,
• nieszczelne okna i drzwi,
• zbyt cienkie warstwy izolacji.

Każda z tych kwestii powoduje, że ciepło ucieka z budynku: w ostatnim przypadku sam dom ciężko ogrzać, ponieważ przez kiepską izolację różnica temperatur po obu stronach domu jest zbyt duża.

To oczywiście niejedyne przyczyny strat ciepła: problematyczny bywa też dach bez odpowiedniej izolacji oraz źle zabezpieczone balkony czy podmurówki. Na każdy z tych aspektów trzeba zwrócić uwagę.

Sposób na obliczenie straty ciepła w domu

Straty ciepła w domu to spory problem, więc warto sprawdzić, w jakim stopniu nas dotyczy. Najdokładniejszą metodą ich określenia jest badanie termowizyjne. To szybki i dokładny sposób sprawdzenia, w których miejscach z budynku ucieka ciepło, a dodatkowo zupełnie bezinwazyjny.

Procedura pomiarowa tego typu nie może jednak być przeprowadzona w dowolnych warunkach. Podczas jej wykonywania należy stosować się do wytycznych zawartych w normie PN-EN 13187. Zgodnie z nią takie badania można wykonywać tylko w okresie grzewczym (nie dotyczy to chłodni i pomieszczeń klimatyzowanych), koniecznie po zachodzie lub przed wschodem słońca. Różnica temperatur między wnętrzem budynku a otoczeniem podczas pomiarów powinna wynosić między 15 a 25 stopni Celsjusza. Kiedy pomiary wykonywane są na zewnątrz, nie może być zimniej niż -10 stopni Celsjusza. Oznacza to, że takie badana wykonuje się najczęściej od października do kwietnia.

Wykorzystanie kamery termowizyjnej to niejedna metoda: można też wykonać stosowne obliczenia. Jak obliczyć dokładną stratę ciepła w budynku? Wystarczy posłużyć się wzorem: Q= U S (Tw–Tz)

Nie jest to szczególnie skomplikowane - wystarczy podłożyć do wzoru i pomnożyć współczynnik przenikania ciepła (U) i powierzchnię przegrody (S), a uzyskany wynik pomnożyć przez różnicę pomiędzy temperaturą panującą w domu (Tw) oraz na zewnątrz (Tz). Takie obliczenia wykonuje się dla każdej przegrody, a sumując uzyskane wyniki, można stwierdzić, jaka jest strata ciepła w całym domu.

Można też wykonać obliczenia, które pozwolą wyznaczyć dokładną wartość przenikania ciepła dla konkretnej przegrody: wówczas trzeba wyznaczyć opory cieplne dla poszczególnych tworzących przegrodę materiałów. W tym celu trzeba uzyskać iloraz grubości danej warstwy i współczynnika przewodzenia ciepła Lambda materiału, z którego została wykonana. Uzyskanie odwrotności z sumy oporów dla konkretnych warstw (z analizą współczynników przejmowania ciepła na powierzchni zewnętrznej i wewnętrznej – Rse i Rsi) pomaga uzyskać współczynnik przenikania ciepła dla całej przegrody.

Którędy ucieka ciepło z domu?

Straty ciepła w domu łatwo można namierzyć, ponieważ zazwyczaj ciepłe powietrze ucieka przez określone miejsca. Zdecydowanie najczęściej problemem są dach oraz ściany zewnętrzne: dlatego tak ważna jest ich odpowiednia izolacja i ocieplenie.

Przyczyną utraty ciepła są mostki termiczne. To w tych miejscach pojawiają się nieszczelności izolacji cieplnej ze styropianu i co za tym idzie, przemarzanie narożników ścian. Swoje trzy grosze dokładają chłód i wiatr dostające się do wnętrza spod drzwi i okien. Mostki termiczne pojawiają się też nad piwnicami i przy połączeniach stopu ze ścianami - ciepłe powietrze zawsze zmierza ku górze i ucieka przez te elementy konstrukcyjne.

Powodem wychłodzeń może być też wentylacja lub jej brak: nie dochodzi wówczas do wymiany powietrza, a jedynie do jego utraty.

Ile ciepła ucieka przez dach?

Zdecydowanie najwięcej ciepła ucieka przez dach. Wszystko przez to, że jak wspomnieliśmy, ciepłe powietrze zawsze ucieka ku górze i tam szuka ujścia. Jeśli je znajdzie, ucieka na zewnątrz - w ten sposób tracimy nawet 30% ciepła z wnętrza domu.

Ile ciepła ucieka przez okna?

Problematyczne są także okna, szczególnie w budynkach starszych, w których stolarka wymaga wymiany. Straty ciepła w domu mogą wynosić nawet 20%, dlatego ważne jest zamontowanie wysokiej jakości, szczelnych okien, które zapewnią we wnętrzu energooszczędność. Warto w tym celu sprawdzić współczynnik przenikania ciepła w przypadku okien, który pozwoli ustalić, jaka będzie prognozowana utrata.

Jak zmniejszyć straty ciepła w domu?

Straty ciepła w domu należy ograniczać, a najlepiej w ogóle do nich nie dopuszczać. Jak wykończyć czy wyremontować dom, by cieszyć się nie tylko ciepłym wnętrzem, ale też oszczędnościami?

Zadbanie o odpowiednią termoizolację

Kluczowe jest dobre ocieplenie domu. Zabezpieczone przed utratą ciepła mury zdecydowanie lepiej trzymają temperaturę. Pozostaje wybór odpowiedniej metody - dobrym pomysłem jest folia termoizolacyjna, której montaż nie jest skomplikowany, a zapewnia oczekiwany efekt. Tego typu rozwiązanie stosuje się w zastępstwie wełny mineralnej - folia to cienki, maksymalnie kilkunastomilimetrowy materiał, który redukuje przenikanie energii cieplej przez ściany, podłogi czy dachy. Można ją stosować na dachach, ścianach i podłogach, więc skutecznie zabezpieczy ona newralgiczne miejsca. Dzięki niej można oszczędzić aż 30% na ogrzewaniu! Więcej na temat tego materiału można przeczytać tutaj.

Szczelne okna i drzwi

Kolejny krok do tego, by straty ciepła w domu były jak najmniejsze, to dobrej jakości stolarka okienna i drzwiowa. W starszych budynkach warto wymienić okna i drzwi na nowe, najlepiej takie z podwójnymi czy nawet potrójnymi szybami i dobrą izolacją termiczną. Do tego koniecznie uszczelnienia i listwy przeciwprzeciągowe, które zminimalizują utratę ciepła. Dobre okna to nie wszystko: warto zadbać też o wszystkie szczeliny i miejsca, które mogą być problematyczne, na przykład te, w których przeprowadzana jest instalacja.

Dobre źródło ciepła i konserwacja

Bardzo istotne w trosce o możliwie niewielkie starty ciepła w domu są też źródła ciepła i ich konserwacja. Dobry piec, porządnie wykonana instalacja i zawory oraz termostaty to absolutne podstawy, od których warto zacząć.

Straty ciepła w domu to spory problem, przed którym można się uchronić. Odpowiednie przygotowanie budynku, dobrej jakości materiały i trochę zaangażowania sprawią, że nigdy nie będzie w nim zbyt zimno.

Poznaj termoizolacje od Onduline: