Dach to element domu, który składa się z wielu elementów. Jednym z ważniejszych jego części są krokwie. Czym są, dlaczego są ważne i jak się je montuje? Na te pytania odpowiadamy w poniższym tekście. 

Czym są krokwie dachowe

Na początek warto zając się objaśnieniem terminu krokiew. Krokwie dachowe to nic innego jak belki, na których umieszczone jest pokrycie dachu. Z tych pochyłych belek dachowych składa się więźba dachowa, oparta na murłacie lub oczepie. Najczęściej krokwie są drewniane, wzmacnia się je jętkami, czyli belkami poziomymi, i umieszcza się na nich łaty lub płatwie, na których następnie kładzie się pokrycie dachowe. Czasami (głównie w budynkach o małej rozpiętości), krokwie bywają jedyną konstrukcją nośną dachu, w innych okolicznościach są składnikiem więzarów dachowych lub podtrzymują pokrycie, przekładając ciężar na położone niżej elementy konstrukcyjne. 

Tak czy inaczej, krokwie dachowe to obowiązkowy element każdego dachu. Oparciem dla krokwi są murłaty, płatwie, jętki bądź kalenica: wszystko zależy od typu więźby. Konstruując ją, dąży się do stworzenia trójkąta, najbardziej stabilnej figury. W tym celu wykorzystuje się poziome jętki lub kleszcze, łączące przeciwległe pary krokwi i tworzące sztywny trójkąt. Bez krokwi nie da się zamocować pokrycia, więc żaden budynek nie może się bez nich obyć.

Czytaj też: Wszystko, co trzeba wiedzieć o łatach i kontrłatach dachowych

Rodzaje krokwi

W zależności od typu dachu, krokwie mogą występować w różnych wersjach. Poniżej wymieniamy najczęściej spotykane typy krokwi:

Główne

Krokiew tego typu jest podstawową wersją, belką skośną, która tworzy ramiona wiązara ciesielskiego.

Koszowe

Ta krokiew to krokiew główna, która podpiera kosz (czyli krokwie kulawki) dachu wielopołaciowego.

Narożne

Krokiew tego rodzaju podpiera narożną kalenicę w dachu wielopołaciowym.

Czołowe

Ten typ to krokiew główna, która wspiera krótsze połacie w dachach wielospadowych.

Kulawki

Rodzaj krokwi na dachach wielopołaciowych, które opierają się na krokwiach narożnych lub koszowych.

Co ile stawiać krokwie na dachu

Wiemy już, czym są krokwie, teraz pora dowiedzieć się, jak należy je umieszczać, by najlepiej spełniały swoje zadanie.

Przepisy budowlane w Polsce określają normy dotyczące odległości krokwi i konieczne jest stosowanie się do nich: jakiekolwiek zaniedbania w tym zakresie mogą wiązać się z problemami z uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie budynku lub z obniżeniem jego bezpieczeństwa, ponieważ odpowiednie odległości krokwi są niezwykle istotne dla trwałości dachu. Rozstaw krokwi wpływa na całą konstrukcję, również na wybór materiałów i na sposób ich montażu, dlatego tak ważne jest, aby zawsze dostosować odległości do konkretnych warunków budowlanych.

Na rozstaw krokwi wpływ ma wiele czynników, ale jednym z najważniejszych jest typ więźby dachowej. Na przykład, więźba jętkowa ma inną strukturę i wymagania niż więźba płatwiowo-kleszczowa. W zależności od konstrukcji, krokwie mogą być umieszczane w większych lub mniejszych odstępach, co wpływa na całą stabilność dachu. Najczęściej rozstaw krokwi dachowych wynosi od 80 do 110 cm. Dokładne wymiary są zależne od typu konstrukcji dachowej, na przykład:

  • W przypadku więźby płatwiowo-kleszczowej, najbardziej uniwersalnej, ponieważ dobrze sprawdza się zarówno na jedno-, jak i na dwuspadowych dachach, ich rozstaw powinien wynosić maksymalnie 5 metrów. Takie dachy mogą być nachylone nawet pod kątem 70 stopni. Długość zastosowanej krokwi uzależniony jest bezpośrednio od jej grubości.

  • W przypadku więźby krokwiowo-belkowej w dachach o nachyleniu 45 stopni i maksymalnej szerokości 6 metrów wykorzystuje się krokwie o długości nieprzekraczającej 5 metrów i rozstaw co 80 lub 120 centymetrów.

Rozstaw krokwi zależy również od:

  • kąta nachylenia dachu - większe nachylenie najczęściej oznacza mniejsze obciążenia,

  • rodzaju pokrycia dachowego - cięższe pokrycia mogą wymagać mniejszej odległości między krokwiami,

  • warunków atmosferycznych - lokalne warunki mogą wpływać na wytrzymałość całej konstrukcji.

Konstrukcja a rozstaw krokwi

Przyszedł czas na to, by dowiedzieć się, jak konkretna konstrukcja dachu wpływa na rozstaw krokwi. Bierzemy pod uwagę dwa najpopularniejsze typu dachów, czyli dachy jedno- i dwuspadowe. 

Co ile stawiać krokwie na dachu jednospadowym

Standardowy rozstaw krokwi na dachu jednospadowym wynosi około 80 cm, ale wielkość rozstawu może się różnić w zależności od zastosowania i obciążenia dachu, a także od konkretnego projektu. W budynkach jednorodzinnych typowy rozstaw krokwi wynosi wspomniane 80 cm, co zapewnia odpowiednią stabilność i wytrzymałość konstrukcji, ale w przypadku garażu, rozstaw może być nieco mniejszy, np. 70 cm, dzięki czemu można liczyć na oszczędność materiałów przy zachowaniu wymaganego poziomu bezpieczeństwa.

W przypadku obiektów komercyjnych z jednospadowym dachem rozstaw krokwi może już wynosić od 80 do 100 cm w zależności od rodzaju pokrycia dachowego i przewidywanego obciążenia. Większe rozstawy są stosowane w przypadku dachów o większej powierzchni, co pozwala na lepsze wykorzystanie przestrzeni wewnętrznej budynku. A zatem rozstaw krokwi w budynkach jednospadowych wygląda następująco:

  • Budynki jednorodzinne: 80 cm

  • Garaże: 70 cm

  • Obiekty komercyjne: 80-100 cm

  • Hale przemysłowe: 100-120 cm

Co ile stawiać krokwie na dachu dwuspadowym

W przypadku dachów dwuspadowych standardowy rozstaw krokwi wynosi od 80 do 120 cm, ale najczęściej zamyka się w przedziale 80-110 cm. Konkretna liczba zależy od kilku kwestii, w tym od kąta nachylenia dachu i od użytych materiałów. Najczęściej bazuje się na następującym rozróżnieniu:

Minimalny rozstaw dla lekkich pokryć dachowych: 80 cm

Wybierany do standardowych konstrukcji: 100 cm

Maksymalny rozstaw dla dachów o dużym kącie nachylenia: 110 cm

Maksymalny rozstaw dla konstrukcji z solidnych materiałów: 120 cm

 

Podsumowanie

Warto skupić dużą uwagę na dokładnym zaplanowaniu konstrukcji więźby, ponieważ jest to element domu, od którego zależy naprawdę wiele. Dobór odpowiedniego rozstawu krokwi jest kluczowy dla bezpieczeństwa domowników, więc jego dokładny projekt warto skonsultować ze specjalistami w tej dziedzinie. Znalezienie zaufanej ekipy nie powinno sprawić dużo problemu.

Udostępnij